14. mrt, 2019

Hoe herkent men de klimaatontkenner?

Was het maar zo eenvoudig als in de bovenstaande tekening!

In een enkel geval is het makkelijk.

  1. Op LinkedIn herkent met de activistische klimaatontkenner van verre. Die komen open en eerlijk uit de kast.
  2. Als een lang geëmeriteerde hoogleraar in de bètawetenschappen oppositioneel over het klimaat begint, is er een dikke kans dat hij zich heeft aangesloten bij de fanclub van professor Kees de Lange.
  3. De olie- en gasindustrie kent een hoge concentratie aan klimaatontkenners, evenals de cement- en betonindustrie. En zijn ze geen fundamentele klimaatontkenner dan vrezen ze gewoon voor hun baan.

De meeste klimaatontkenners zijn niet aan hun neus te herkennen. De meesten komen ook niet uit de kast. Ed Nijpels was er heel duidelijk over bij de instelling van de klimaattafels; iedereen mag hier zijn zegje komen doen, maar voor klimaatontkenners is hier geen plaats, we gaan niet terug naar een gepasseerd station. Dat was ferme taal voor een VVD-er! Het weren van de onderhandelingstafel is vergelijkbaar met het innemen van het laatste IS-bolwerk. Je wint de veldslag, maar niet de oorlog tegen IS. Zolang niet elke IS-er gedood is, zullen ze activistisch blijven. Het lastige is dat je nu niet meer weet waar ze precies zitten. Ga er maar vanuit dat een aantal onderhandelaars aan de klimaattafel instructies van hogerhand heeft gekregen om de (verborgen) bedrijfsagenda door te voeren. Ik ben er op een iets lager aggregatieniveau onderdeel van geweest. Tot het punt waarop het voor mij onverdraaglijk werd.

Begrijp me goed, ook mensen die de made made klimaatverandering wel erkennen kunnen wartaal uitslaan. In mijn bestaan in loondienst kon ik makkelijk vijf dagen in de week vullen aan het weerleggen van onzin over cement en beton, maar dat maakt mij nog niet tot een klimaatontkenner.

Bij de aanstaande provinciale statenverkiezingen gaat meer dan 20% van de Nederlandse bevolking op extreem rechts stemmen, PVV en FvD. Beide partijen ontkennen de grote invloed van de mens op de opwarming van de aarde. Er is in Nederland maar een kleine minderheid van de kiezers die er voor uitkomt wat ze in het stemhokje hebben aangekruist. Bij de stemmers van PVV en FvD is dat een minimale minderheid. Stemmingen zijn geheim, Dat is iets waar extreem rechts zéér aan hecht. Je kunt vermoeden wie er op extreem rechts stemt, vertellen doen ze je het meestal niet.

Zeer recent stuitte ik op een position paper van een 'fossiele' industrie. Dat maakte op slag duidelijk welke argumenten onverbrekelijk verbonden zijn met het ongeloof - of de angst voor de gevolgen van het klimaatbeleid. Onderstaand een aantal kenmerken die wijzen op de hand van een klimaatontkenner:

  1. De kunst van het kleinredeneren. Een klimaatontkenner is trots op Nederland, maar relativeert de bijdrage van Nederland aan de totale uitstoot van CO2. Het begint al met de verhouding tussen man made en natural. Vervolgens gaat hij in op de geringe bijdrage van Nederland aan de wereldeconomie. Tot slot wijst hij er fijntjes op dat de wereldeconomie, met name daar waar de bevolking nog groter wordt, veel sneller groeit dan de Europese of de Japanse.
  2. De kunst van het kleinpraten. Je kunt het hebben over het verminderen van de CO2-footprint van de gebouwde omgeving, waar bouwmaterialen een onderdeel vanuit maken. Een belangrijk bouwmateriaal is beton. Een belangrijk bestanddeel van beton is cement. Het grootste deel van het cement dat in Nederland wordt gebruikt is buitenlandse cement. Een klimaatontkenner zal roepen dat zijn handelingsperspectieven minimaal zijn. Een klimaatactivist pakt de telefoon en belt met zijn buitenlandse hoofdkantoor of met zijn counterparts in de bedrijfskolom.
  3. De wet van de verminderde meeropbrengst. Een klimaatontkenner zal altijd in herinnering brengen hoeveel vooruitgang er al is geboekt en hoe efficiënt de Nederlandse industrie is. Elke aanvullende verbetering zal méér geld kosten, wat ten koste gaat van de concurrentiepositie.
  4. De kosten om de einddoelstelling te halen. Over opbrengsten, verantwoordelijkheden voor latere generaties, de uitgestelde kosten van niets doen en geopolitieke overwegingen hoor je de klimaatscepticus nooit.
  5. Het geloof in de eigen onmisbaarheid. Het product wat hij maakt is onmisbaar. Probeer je eens een wereld voor te stellen zonder olie of beton. Dat betekent in zijn ogen terug naar de Middeleeuwen. Zowel vóór als ná de Middeleeuwen werd beton als bouwmateriaal gebruikt. Tussen 400 - 1.850 na Christus was het materiaal inderdaad in onbruik. De echte hardliners zullen er aan toevoegen dat de Middeleeuwen een duistere periode waren omdat er geen beton werd gebruik.
  6. De kunst van het afschuiven van de eigen verantwoordelijkheid c.q. het geloof in end-of-pipe oplossingen. Als de politieke mainstream toch iets van de klimaatontkenner wil, dan moet het maar carbon capture and storage worden. De overheid moet het straatje schoonvegen. Lukt dat niet dan is het tenminste de schuld van de (onbetrouwbare) overheid.

Vanmorgen stond er een grote kop in alle kranten: Rutte maakt een 'groene' ruk naar links. Een CO2-heffing voor de industrie is niet langer een taboe. CCS is geen optie. Dit is de nieuwe politieke realiteit. Wen er maar aan, VNO-NCW. Het lijkt erop dat Rutte het licht heeft gezien. De klimaatontkenners bij de VVD vormen vanaf nu een verwaarloosbare minderheid. Een duidelijke waterscheiding tekent zich af. De klimaatdrammers zitten in de coalitie en de linkse oppositie. De hele kamer steunt de klimaatplannen van Rutte, met uitzondering van extreem rechts. Gelukkig heeft extreem rechts geen schijn van kans op het dragen van beleidsverantwoordelijkheid. En dat is maar goed ook.