12. apr, 2020

Liquidaties

Dagelijks worden in Nederland tientallen commissies, werkgroepen, stuurgroepen. coördinatiegroepen en begeleidingscommissies ingesteld. Vele duizenden uren worden er vervolgens aan vergadertafels doorgebracht. Maar hoe kom je er weer vanaf?

Het antwoord lijkt simpel: als het werk gedaan is.

Maar zo eenvoudig is het vaak niet.

Vrijwel altijd is er wel één partij die géén belang heeft bij het instellen van een commissie of bij de resultaten van het gemeenschappelijke werk. Soms gaan ze ondergronds, als ‘mol’ verder en dan zullen ze er alles aan doen om de voortgang te frustreren. Een project vertragen is vele malen makkelijker dan de vaart er inbrengen. De vertraging leidt tot ergernis bij de deelnemers, die vervolgens een afweging gaan maken of ze hun tijd daar nog wel aan willen besteden. Omgekeerd geldt ook dat er mensen zijn die belang hebben bij een eindeloze prolongatie. Betaalde rapporteurs bijvoorbeeld.

Ik ben voor duidelijkheid. Wat is onze opdracht? Wat is er klaar als het klaar is? Hoe moeilijk kan het zijn? Wie durft het resultaat te evalueren? En wie geeft er feedback op de kwaliteit van het proces? Aai!

Veel leidinggevenden zitten ‘qualitate qua’ in allerlei overlegvormen. De stoel is niet aan hun achterste geplakt, maar is toegewezen aan hun organisatie. Sommige overleggen bestaan al heel lang, zo lang dat ermee stoppen een heel grote barrière is. Gemeentelijk samenwerkingsverbanden zijn er omdat gemeentes nu eenmaal grensoverschrijdende taken hebben. De reden van bestaan en ook de samenstelling en de werkvorm staan niet ter discussie. Denk niet dat het bedrijfsleven gevrijwaard is van dergelijke zaken. Meermalen ben ik in een commissie beland, waarbij ik dacht ‘waar ben ik in hemelsnaam terechtgekomen en wat doen we hier eigenlijk?’

In zo een geval word ik een ongemakkelijke persoon. Ik heb geen zin om mijn tijd te verdoen. Het feit dat ik er goed voor word betaald, verandert daar niets aan. We gaan hier of béter vergaderen en met tastbare resultaten komen of we liquideren deze club. Als mijn dringende boodschap om beter te vergaderen niet doorkomt, zet ik in op liquidatie. Als vergaderingen niets opbrengen (geen nieuwe informatie, geen beslissingen, geen actiepunten), moet je niet vergaderen. Ik heb diverse liquidaties op mijn naam staan. Neem dat niet te letterlijk: er rollen koppen, het gaat in stilte, er wordt niet geschoten, het gaat zonder bloedvergieten. Ik mag onderhand wel over mijzelf zeggen dat ik een expert ben in het liquideren van commissies die een vegetatief bestaan lijden. Ik heb daar veel geld mee weten te besparen.

De eerlijkheid gebiedt me te erkennen dat ook mijn werkgever me wel eens ergens op afgestuurd heeft met de opdracht om de voortgang te traineren en saboteren. Altijd nam ik een kogelwerend vest mee. Van dat soort dienstbevelen moet je er niet te veel aan mij uitdelen. Ik word daar niet blij van. Niemand wordt daar blij van.

Ik herinner me een coördinatiecommissie bij NEN die werd geregeerd door tal van vage agendapunten, behalve die waarvoor ze was ingesteld. De besluiten werden al jaren voor, na en buiten de betreffende cie genomen. Een commissie zonder de bevoegdheid om besluiten te nemen of zelfs maar voorstellen te doen, is een tandeloze tijger. Weg ermee! Ik heb de cie persoonlijk uit haar lijden verlost. Niemand die mij verwijten durfde te maken.

Ik herinner me een overlegplatform tussen – in principe - gelijkwaardige partijen. Ik zal de naam niet noemen. De praktijk was dat men elkaar daar vooral in de gaten zat te houden en dat elk initiatief dat niet zelf was genomen, in de wieg werd gedood. Het had geen enkele zin om welke agenda dan ook op te stellen, te vragen naar een verslag of naar de uitvoering van actiepunten, want je wist het antwoord tevoren: jongen, daar gaat het hier niet om, snap dat nou. Helaas waren mijn armen niet lang genoeg om de groep te liquideren. Ik heb alle vergaderingen van begin tot het einde moet uitzitten. De agenda werd ter vergadering uitgereikt, maar verslagen lieten weken op zich wachten. Als iemand wil weten, waar mijn grijze haren vandaan komen …

Uit de aard der zaak staat er op mijn cv geen lijst met geslaagde liquidaties. Desgewenst is de lijst wel aan te leveren.

Het vergt veel moed om ter vergadering op te staan en (als nieuwkomer) existentiële vragen te stellen. Vrouwen heb ik dit nog nooit zien doen. In een vergadering van NVTB werd jaren geleden zo hard op de man en zo weinig op de bal gespeeld dat ik opgestaan ben om een punt te maken. Het kwam niet over. Helaas. De mannen (uitsluitend mannen) zaten in een bubbel waar niets meer in- of uitkwam.

Wat in een concreet geval de beste aanpak is, valt buiten het bestek van dit ‘blog’. Een ding is zeker: liquidaties zijn niet-ongevaarlijk. Mislukt de liquidatie dan ben jij voor eeuwig de gebeten hond. Lukt het, dan ben jij de held.