14. mrt, 2021

Afkappen!

Of u de komende dagen nu op Sigrid Kaag gaat stemmen of niet vind ik niet zo interessant. Interessant is wel de manier waarop ze de omgangsvormen van Mark Rutte in de Ministerraad effectief wist om te buigen zonder regels of ego's te schenden. Dat vind ik knap. Dat is knap.

Wat is de casus?

Al langere tijd maakte een aantal vrouwelijk bewindspersonen zich inwendig boos over het feit dat ze door de voorzitter van de ministerraad regelmatig werden afgekapt. De voorzitter is een man. Afkappen is een nucleaire optie. Afkappen is voorbehouden aan de leider van de vergadering. Het is een soort discretionaire bevoegdheid die hij kan gebruiken als de resterende tijd krap wordt. Afkappen veroorzaakt littekens die je niet zomaar even weglacht. Als daar dan ook nog systeem in lijkt te zitten, wordt het serieus, al helemaal als dat langs de lijnen van de sexe gebeurt.

Als voorzitter dien je zeer spaarzaam gebruik te maken van het paardenmiddel 'afkappen'. Het wordt al snel verbaal armpje drukken en je gezag wordt aangetast. Het is zoiets als de leraar die te vaak en te veel leerlingen de klas uit stuurt. Die heeft een ordeprobleem. Maar beter kan je voorkomen dat bepaalde mensen te vaak en te lang aan het woord zijn. Daar zijn tal van effectieve medicijnen voor. Vergaderen voor gevorderen.

Ik kan uiteraard niet beoordelen in hoeverre Mark Rutte de dames terecht afgekapt heeft. Inhoudelijk is alles wat in de ministerraad gebeurt voor tientallen jaren geheim. Het is niet gebruikelijk om over de stemming en omgangsvormen te praten. Maar nu kwam het wel even uit. Kaag is van het vrouwelijke geslacht en zou graag zien dat een vrouw in het torentje gaat zitten. Ze wil ander leiderschap. Gevraagd naar wat ze bedoelt, komt ze met deze casus naar buiten.

Zou ze het alleen doen, dan kon ze als klokkenluider worden weggezet. Een klokkenluider is iemand die gelijk heeft, maar het niet krijgt. Kaag had vooroverleg gehad. Het partijoverschrijdende women's network. Niet alleen met Kajsa Ollongren, die alle nukken van Mark onderhand wel kent, maar ook met bewindspersonen van CDA, CU en VVD. Mona Keijzer (CDA) hapte gretig toe. Zij heeft thuis een man en vijf zonen. Van de minister van Landbouw (CU) heb ik niets vernomen. Heeft wel een zoon, maar geen man. Cora van den Nieuwenhuizen (VVD) zat duidelijk tussen twee vuren, besloot het initiatief te steunen, maar wel in afgezwakte vorm ("het wordt allemaal wel een beetje uitvergroot).

Kaag is sluw genoeg om deze casus voor politiek gewin in te zetten. Momenteel is het politiek gezien een tegen allen, allen tegen een (de VVD).

De dames besloten ermee naar buiten te treden. Ze hadden Rutte kunnen 'grillen'. Dat deden ze niet. Daarvoor hebben ze te veel stijl en collegialiteit. Mark keek bijna onderdanig toen het verhaal voor draaiende camera's uit de doeken werd gedaan. Wie geschoren wordt, moet stilzitten. Dat laat onze MP niet vaak gebeuren. De route die Kaag koos was een smal geitenpaadje. Ze beheerste de navigatie en de situatie. Als dat geen staatsvrouwschap is!

De casus is helaas verre van uniek. Het fenomeen afkappen is vooral in grote organisaties, die veel vergaderen wijd verbreid. Het treft ook vrouwen, als er vrouwen zijn. Als de vrouw de enige vrouw in het gezelschap is, zal ze weinig begrip oogsten voor haar bezwaren. Ze heeft niemand met wie ze haar smarten kan delen. Ze kunnen dan twee dingen doen: ergens anders hun heil gaan zoeken (wat meestal niets oplost) of zichzelf als een kikker opblazen (wat niemand leuk schijnt te vinden). Ik vrees dat het wel de verklaring is waarom het aantal vrouwen in raden van bestuur blijft steken. Het aantal gaat pas groeien als er twee of meer vrouwen zijn. Zie de ministerraad. En dan moeten ze niet elkaars concurrenten zijn .....